Stutta svarið
Flestir skemmtibátar hafa tvær aðskildar rásir: ræsirafgeymi sem eingöngu ræsir vélina og notkunarrafgeymi fyrir siglingaljós, mælitæki, kæli og dælu. Haltu þeim aðskildum með aðalrofa eða hleðsluskiptingu svo þú getir alltaf ræst. Mældu notkunina í amperstundum (Ah) og stærðaðu rafgeymabankann eftir henni.
Gerðir rafgeyma
| Gerð | Kostur | Ókostur |
|---|---|---|
| Blautur blýrafgeymir | Ódýr, sterkur | Má ekki tæma djúpt, getur þurft vatn |
| AGM/gel | Viðhaldsfrír, lekur ekki | Viðkvæmur fyrir rangri hleðsluspennu |
| Litíum (LiFePO4) | Léttur, þolir djúpa afhleðslu | Dýr, krefst BMS og aðlagaðrar hleðslu |
Ef þú blandar saman gerðum þarf að stilla hleðslutæki og alternator fyrir hvern rafgeymabanka.
Reiknaðu þörfina
- Skráðu öll tæki sem nota rafmagn og straum þeirra í amperum.
- Margfaldaðu með fjölda klukkustunda á sólarhring. Kælir sem tekur 4 A og gengur helming tímans notar 48 Ah á sólarhring.
- Leggðu saman og bættu við svigrúmi. Blýrafgeyma ætti ekki að tæma meira en um það bil til hálfs.
- Rafgeymamælir með shunt sýnir hleðslustöðu í prósentum. Spennan ein og sér gefur aðeins grófa mynd.
Bilanaleit þegar vélin fer ekki í gang
- Byrjaðu á aðalrofanum. Eru pólskórnir fastir og hreinir?
- Mældu spennuna við startarann meðan þú startar. Ef hún fellur mikið er rafgeymirinn eða kaplarnir slappir.
- Athugaðu jarðkapalinn milli vélar og rafgeymis. Hann tærist oft.
Sjá bilanaleit fyrir vél sem fer ekki í gang og finndu handbókina fyrir vélina þína undir Vélar og handbækur.
Kaplar, öryggi og brunavarnir
12 volt hljómar hættulaust, en mikill straumur getur valdið eldi. Startarinn dregur hundruð ampera, og skammhlaup beint yfir rafgeymi getur brætt skiptilykil.
- Settu öryggi á plúskapalinn nálægt rafgeyminum, með öryggi sem hæfir gildleika kapalsins.
- Réttur gildleiki kapals: langur kapall eða mikill straumur kallar á sverari kapal svo spennan falli ekki. Fylgdu töflu framleiðandans fyrir búnaðinn þinn.
- Tinhúðaður kapall og krimphólkar standast raka og salt betur en venjulegur bílakapall.
- Festu rafgeymana í kassa eða með strekkiböndum. Rafgeymir sem losnar í ölduróti er hættulegur.
- Loftræsting: blýrafgeymar gefa frá sér vetni við hleðslu. Rýmið sem þeir eru í þarf loftræstingu.
Farðu yfir allar tengingar við vorstandsetninguna. Lausar eða tærðar tengingar eru orsök flestra undarlegra rafmagnsbilana um borð.
Skrifaðu uppsetningardag rafgeymanna á lokið. Þá veistu hvað þeir eru gamlir þegar þeir fara að gefa sig.
Vetur og hleðsla
Hladdu rafgeymana að fullu fyrir veturinn og haltu þeim við með viðhaldshleðslu eða aftengdu þá. Afhlaðinn blýrafgeymir getur frosið og eyðilagst. Með landrafmagni sér bátahleðslutæki um þetta, sjá landrafmagn í bátnum og vetrarfrágang.
Algengar spurningar
Get ég haft einn rafgeymi bæði fyrir ræsingu og notkun?
Það gengur á litlum bátum, en hættan er að þú tæmir það og getir ekki ræst. Tveir aðskildir rafgeymar eru öruggari.
Ræður rafall vélarinnar við að hlaða litíum?
Ekki alltaf. Litíumrafgeymar geta dregið mikinn straum og ofhitað alternatorinn. Notaðu DC-DC-hleðslutæki eða fylgdu leiðbeiningum framleiðanda rafgeymisins.
Hvernig veit ég hversu mikið er eftir á rafgeyminum?
Spennan gefur aðeins grófa vísbendingu. Rafgeymavakt með shunt mælir straum inn og út og sýnir hleðslustöðu í prósentum.
Heimildir
- SmartShunt, Operation (laddstatus, spänning), Victron Energy victronenergy.com
- Elsäkerhet för privatpersoner, Elsäkerhetsverket elsakerhetsverket.se