Osmósa í plastbát: að þekkja blöðrurnar og velja úrræði

Stutta svarið

Osmósa er vatn sem smýgur inn um gelkápuna og myndar blöðrur í botni plastbáts undir sjólínu. Fáeinar litlar blöðrur eru oft engin bráð hætta. Margar blöðrur, blöðrur í trefjaplastinu eða há rakagildi kalla á fulla meðhöndlun: gelkápan er fjarlægð, skrokkurinn þurrkaður vikum saman og varinn með epoxý. Sú meðhöndlun er oftast gerð í skipasmíðastöð.

Svona myndast osmósa

Gelkápan hleypir svolitlu vatni í gegn. Mest af því fer aftur út, en hluti þess brýtur niður efni í trefjaplastinu. Þá myndast vökvi sem kemst ekki út aftur. Þrýstingurinn eykst og gelkápan bólgnar upp í blöðrur. Ef þú stingur gat á blöðru er súr lykt af vökvanum, eins og af ediki.

Þekktu hana

Rakamælir gefur aðeins vísbendingu. Mældu oft á sömu stöðum og berðu saman við skrokkinn ofan sjólínu. Mældu þegar báturinn hefur staðið uppi og þornað um tíma. Bátur sem var nýlega tekinn upp sýnir alltaf há gildi.

Þrjár leiðir

Full meðferð

1. Fjarlægðu gelkápuna. Samkvæmt Hempel gefur gelkápuskafa (peeler) jafnasta útkomu. Hún krefst fagmanns. Flöturinn er síðan slípaður með 40 grófleika. Sandblástur virkar líka.
2. Þvoðu. Sölt halda áfram að leita út úr trefjaplastinu. Hempel mælir með að skrokkurinn sé þveginn einu sinni á dag meðan á þurrkun stendur.
3. Þurrkaðu. Practical Boat Owner lýsir þurrkun þar til rakamælirinn (Sovereign) sýnir um 5, og að báturinn standi í minnst sex vikur. Þak, hiti og rakaeyðing flýta fyrir.
4. Verðu með epoxý. International krefst þess að skrokkurinn sé metinn þurr áður en Gelshield Plus er borið á. Það er blandað 2:1 miðað við rúmmál og hvert lag á að vera minnst 150 míkrómetrar blautt.
5. Sparslaðu og slípaðu og ljúktu með grunni og botnmálningu.

Samkvæmt Practical Boat Owner endist vel gerð meðhöndlun í um 20 ár.

Algeng mistök

• Bera epoxý eða osmósuvörn á blautan skrokk. Rakinn lokast inni og blöðrurnar koma aftur.
• Meta raka í bát sem var nýlega tekinn upp.
• Þurrslípa gamla botnmálningu til að sjá gelkótið. Rykið er eitrað, sjá fjarlægja botnmálningu.
• Borga fyrir fulla meðferð á bát sem er minna virði en verkið.

Borgar það sig?

Full osmósumeðferð þýðir að báturinn stendur kyrr í minnst sex vikur og verkið tekur mikinn tíma. Á eldri, ódýrum bát getur það kostað meira en báturinn er virði. Þá er oft betra að fylgjast með blöðrunum og gera við stakar. Fyrir kaup: biddu um rakamælingu við ástandsskoðun fyrir kaup. Berðu saman tilboð frá skipasmíðastöðvum á þínu svæði í gegnum Smábátahafnir og skipasmíðastöðvar.

Algengar spurningar